Świadczenia socjalne/zapomogi/zasiłki okresowe

Jeśli znaleźliśmy się w trudnej sytuacji życiowej i nie jesteśmy w stanie sami jej przezwyciężyć, możemy zwrócić się o pomoc do GOPS. Wsparcia ze strony państwa możemy oczekiwać w przypadku np. bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, uzależnienia, ale także w przypadku trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają zamkniętego katalogu trudnych sytuacji.

Kiedy do trudnej sytuacji życiowej dochodzi jeszcze ubóstwo, można ubiegać się o pomoc finansową. Osoba uboga to taka, której dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 823 zł. Dla osoby samotnej lub prowadzącej samotnie gospodarstwo domowe kryterium dochodowe wynosi 1010 zł. Podane wysokości dochodów zmieniają się okresowo. Zawsze warto sprawdzić w ośrodku pomocy społecznej, jaka jest aktualna wysokość kryterium dochodowego.

Dochodem są nasze przychody netto (w uproszczeniu – to co zostaje nam „na rękę” po potrąceniu podatków, składek na ubezpieczenie społeczne itd.). Do dochodu nie wliczamy:
– jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego,
– zasiłku celowego,
– stypendiów szkolnych,
– świadczeń w naturze,
– świadczeń z tytułu wykonywania przez osoby bezrobotne prac społecznie użytecznych,
– świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 693),
– dochodów z nieruchomości rolnej poniżej 1 ha przeliczeniowego,
– świadczenia wychowawczego (tzw. 800+), o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810, 1565), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 332, z późn. zm.8),
– alimentów płaconych na czyjąś rzecz.

Znaczny dochód
Gdy w ciągu 12 miesięcy od złożenia wniosku o pomoc finansową lub w okresie, gdy korzystamy już z pomocy społecznej, uzyskamy jednorazowy znaczny dochód – to kwota ta jest dzielona na 12 (liczba miesięcy w roku) i doliczana do naszych miesięcznych dochodów. Znaczny dochód to kwota przekraczająca 5050 zł w przypadku osoby samotnej lub 4115 zł w przypadku rodziny.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa i ma na celu wspieranie osób niemogących samodzielnie pokonać trudności życiowych. Wsparcie z pomocy społecznej może być udzielane w formie pieniężnej oraz niepieniężnej.

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym polskie obywatelstwo zamieszkującym i przebywającym na terytorium kraju.

Niektóre grupy cudzoziemców również mogą korzystać ze świadczeń pomocy społecznej, np. osoby posiadające zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy, obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, posiadający prawo pobyt lub stałego pobytu – jeśli zamieszkują i przebywają na terytorium Polski. Cudzoziemcy będący ofiarami handlu ludźmi mają prawo do pomocy w formie interwencji kryzysowej, schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego.

POMOC PIENIĘŻNA
Do świadczeń pieniężnych, które możemy uzyskać w ramach pomocy społecznej należą:
– zasiłek stały,
– zasiłek okresowy,
– zasiłek celowy, specjalny zasiłek celowy i zasiłek celowy na zakup żywności
– pomoc dla rodzin zastępczych,
– pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,
– wynagrodzenie dla opiekuna z tytułu sprawowania opieki (przyznane przez sąd).

Zasiłek stały
Zasiłek stały możemy uzyskać, jeśli mamy orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub niepełnosprawności (co najmniej w umiarkowanym stopniu) lub jeśli osiągnęliśmy wiek emerytalny oraz jeśli wykażemy, że jesteśmy ubodzy. Kryterium dochodowe do uzyskania zasiłku stałego to:
dla osoby samotnie gospodarującej – 1010 zł,
dla rodziny – 823 zł na osobę w rodzinie.

Uwaga! Kryterium dochodowe zmienia się okresowo. Zawsze warto sprawdzić w ośrodku pomocy społecznej, jaka jest aktualna jego wysokość.

Zasiłek okresowy
Kiedy znajdziemy się w niezależnej od nas, szczególnie trudnej sytuacji, której nie możemy pokonać samodzielnie np. długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, wówczas możemy starać się o zasiłek okresowy. Przyznanie zasiłku okresowego, podobnie jak zasiłku stałego, uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego.

Zasiłek celowy
Zasiłek celowy przyznawany jest na konkretny cel np. zakup leków, leczenie, żywność, niezbędną odzież, pokrycie kosztu biletu kredytowego lub pogrzebu. O zasiłek celowy możemy ubiegać się również w przypadku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej.
W szczególnie uzasadnionych okolicznościach specjalny zasiłek celowy może zostać przyznany, nawet jeśli przekraczamy kryterium dochodowe. Świadczenie to ma jednak charakter uznaniowy i jest uzależnione od okoliczności oraz środków, jakimi dysponuje na tego rodzaju cele konkretny ośrodek pomocy społecznej.

 

Posiłek w szkole i w domu

Program „Posiłek w szkole i w domu” skierowany jest zarówno do dzieci, uczniów, jak i osób starszych.

Składa się z trzech modułów. – Pierwszy moduł to wsparcie i posiłek adresowany do dzieci i młodzieży. Drugi to posiłek adresowany do osób starszych. Trzeci moduł został uregulowany w rozporządzeniu, zakłada doposażenie i poprawę standardu już działających stołówek (mających własną kuchnię i jadalnie) lub doposażenie tych, które nie działają tak, aby mogły zostać uruchomione lub o stworzenie nowych, a także wsparcie adaptacji i wyposażenia pomieszczeń przeznaczonych do spożywania posiłków, czyli jadalni.

O świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności z Rządowego Programu „Posiłek w szkole i w domu” mogą ubiegać się między innymi osoby i rodziny znajdujące się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osoby samotne, w podeszłym wieku, chore lub niepełnosprawne.

W ramach programu obowiązuje 200% kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, tj.:
• dla osoby samotnie gospodarującej – 2020,00 zł,
• na osobę w rodzinie – 1646,00 zł.

Więcej informacja w zakładce Posiłek w szkole i w domu

 

Pomoc na usamodzielnienie
Pomoc na usamodzielnienie, m.in. na kontynuowanie nauki przysługuje osobie pełnoletniej opuszczającej jedną z podanych niżej placówek:
– dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie,
– dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schronisko dla nieletnich,
– zakład poprawczy,
– specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy,
– specjalny ośrodek wychowawczy,
– młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę,
– młodzieżowy ośrodek wychowawczy.
Warunkiem uzyskania pomocy na usamodzielnienie jest zobowiązanie się do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Wynagrodzenie dla opiekuna z tytułu sprawowania opieki
Świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej jest również wynagrodzenie należne opiekunowi prawnemu z tytułu sprawowania opieki nad osobą niesamodzielną (całkowicie ubezwłasnowolnioną). Przyznaje je sąd, ale wypłaca gmina. Świadczenie może mieć charakter okresowy albo jednorazowy i nie jest przyznawane z urzędu, lecz na żądanie zgłoszone przez opiekuna.
Za sprawowanie opieki wypłaca się wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez sąd. Obliczone w stosunku miesięcznym nie może przekraczać 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres poprzedzający dzień przyznania wynagrodzenia.

 

POMOC NIEPIENIĘŻNA

Do świadczeń niepieniężnych, które można uzyskać w ramach pomocy społecznej należą m.in:
– praca socjalna – to działalność zawodowa mająca na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi. Umożliwia jednostkom, rodzinom i grupom społecznym rozpoznanie osobistych, społecznych i tkwiących w środowisku trudności oddziałujących na nich niekorzystnie. Efektywność pracy socjalnej uwarunkowana jest dokonaniem prawidłowej diagnozy sytuacji klienta przez pracownika socjalnego, opracowaniem planu pomocy i wsparcia w zależności od indywidualnej sytuacji oraz posiadanego potencjału osoby lub rodziny. Praca socjalna świadczona jest przez pracowników socjalnych osobom i rodzinom bez względu na posiadany dochód

– udzielenie schronienia:

• udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca w ośrodku wsparcia – schronisku  dla osób  bezdomnych,
• schronisko  dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które podpisały kontrakt socjalny, całodobowe, tymczasowe  schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmocnienie aktywności społecznej, wyjście z  bezdomności  i uzyskanie samodzielności życiowej,
• pobyt w ośrodku wsparcia – schronisku dla osób bezdomnych jest odpłatny. Jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego określonego w  ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, opłata nie może być wyższa niż 30% dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie osoby skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych.

– posiłek – może być przyznana, osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości do 200 %  kryterium dochodowego: osoby samotnie gospodarującej, wynoszącego 2 020,00 zł, a w przypadku rodziny sumy kwoty 1 646,00 zł pomnożonej przez liczbę członków rodziny.Pomocy  udziela się w szczególności:
a. dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej,
b. uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadpodstawowej,
c. osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom  samotnym,  w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym – w formie: jednego gorącego posiłku dziennie osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

– niezbędne ubranie,

– usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze przyznaje się osobie, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych (art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie nie zamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. W przypadku przyznania usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres i miejsce świadczenia, a także wysokość odpłatności za usługi. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających  z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem.

– interwencja kryzysowa – jest zespołem działań zmierzających do szybkiego opanowania kryzysu, którego osoba nie jest w stanie zażegnać przy pomocy własnych środków i możliwości. Działania te obejmują pomoc emocjonalną, medyczną, bytową i mogą wiązać się z koniecznością udzielenia schronienia lub – w przypadku dzieci – niezwłocznego zapewnienia opieki.

– mieszkanie treningowe lub wspomagane może być przyznane osobie pełnoletniej, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie bezdomnej, osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, okręgowy ośrodek wychowawczy, zakład poprawczy, schronisko dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

– skierowanie do domów pomocy społecznej: osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W razie niemożności umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu braku wolnych miejsc, powiadamia się osobę o wpisaniu na listę osób oczekujących oraz o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Osobę, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem art. 54 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na domy dla:
• osób w podeszłym wieku,
• osób przewlekle somatycznie chorych,
• osób przewlekle psychicznie chorych,
• dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie,
• dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie,
• osób niepełnosprawnych fizycznie,
• osób uzależnionych od alkoholu.

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt są w kolejności:
• mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu,
• małżonek, zstępni przed wstępnymi:
w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie,
• gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt. a i b.
Opłatę za pobyt mogą również wnosić inne osoby niż wymienione powyżej.

– poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, jest świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych, bez względu na posiadany dochód.

– sprawienie pogrzebu 
Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych zwłoki niepochowane –  w tym  przez najbliższą rodzinę –  albo nieprzekazane publicznej uczelni medycznej albo publicznej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych, są chowane przez gminę właściwą ze względu na miejsce zgonu. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 15 ustawy o pomocy społecznej  – do zadań  własnych gminy  należy sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym. Sprawienie pogrzebu odbywa się w sposób ustalony przez Gminę Tarnów zgodnie z wyznaniem zmarłego, jeśli jest znane oraz z uwzględnieniem zasady najniższych kosztów.

– składki na ubezpieczenie zdrowotne/społeczne – opłacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za osoby niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu:

• pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej,
• bezrobotne, o których mowa w art. 49 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którymi zawarto kontrakt socjalny,
• bezdomne realizujące indywidualny program wychodzenia z bezdomności.

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym polskie obywatelstwo zamieszkującym i przebywającym na terytorium kraju oraz cudzoziemcom, posiadającym zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy oraz obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, jeśli zamieszkują i przebywają na terytorium Polski.

 

Fundusz alimentacyjny

Więcej informacji w zakładce Pomoc społeczna – Fundusz Alimentacyjny

 

Świadczenia opiekuńcze

Więcej informacji w zakładce Pomoc społeczna – Świadczenia opiekuńcze

 

Świadczenie rodzinne

 

Uzupełniające świadczenie rodzicielskie

Szczegółowe informacje w zakładce Pomoc społeczna – Uzupełniające świadczenie rodzicielskie

 

Jednorazowe świadczenie przyznawane na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”

Szczegółowe informacje w zakładce Pomoc społeczna – Za życiem

 

Dodatki mieszkaniowe/energetyczne

Przyznawaniem dodatków mieszkaniowych i energetycznych zajmuje się pracownik w  urzędzie gminy – pok. 8 (parter) – tel: 14 688 01 25

Szczegółowe informacje dot. dodatku energetycznego znajdują się pod linkiem http://gmina.tarnow.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=608

Formularze na dodatki znajdują się w zakładce Formularze na stronie www.gmina.tarnow.pl pod linkiem http://gmina.tarnow.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=247

 

 

Świadczenie wspierające

Więcej informacji w zakładce „Pomoc społeczna – Świadczenie wspierające”